Chiù dâ Palora

travagghiari  {verbu}

EN:   work

IT:   lavorare

puisìa:

  • 'Cussi è lu povireddu chi travagghia,
    Trattatu cu lu lignu e la brigghia,
    'Nte cannarozza ci àvi la tinagghia,
    E 'nta lu saccu la brusca e la strigghia.
    ("Lu sceccu", Buttitta)

pruverbi:

  • Si travagghia cchiù pri fari mali, ca pri fari beni. (Pitrè)
  • Cui a lu caudu non voli travagghiari, mori di friddu.
  • Ammàtula fai lu mussu a funcia; prima si travagghia e poi si mancia.
  • Cui travagghia una sardina, e cui nun travagghia una gaddina.

travagghiari

prisenti

travagghiu

travagghii

travagghia

travagghiamu

travagghiati

travàgghianu

mpirativu

--

travagghia

travagghiassi

travagghiamu

travagghiati

--

passatu

travagghiai

travagghiasti

travagghiau

travagghiamu

travagghiàstivu

travagghiaru

mpirfettu ndi.

travagghiava

travagghiavi

travagghiava

travagghiàvamu

travagghiàvavu

travagghiàvanu

mpirfettu cung.

travagghiassi

travagghiassi

travagghiassi

travagghiàssimu

travagghiàssivu

travagghiàssiru

futuru

travagghirò

travagghirai

travagghirà

travagghiremu

travagghiriti

travagghirannu

cundiziunali

travagghirìa

travagghirivi

travagghirìa

travagghirìamu

travagghirìavu

travagghirìanu

girunniu

travagghiannu

participiu

aviri travagghiatu

agg.:   travagghiatu


Traina (1868)

Travagghiari.

  • v. a. Operar manualmente o intellettualmente: lavorare.
  • – una cosa, fabbricarla, o ridurla alla voluta forma: lavorare una cosa. Vale anche, affaticarsi per avere tal cosa: faticare una cosa, affaticarsela.
  • – la terra, coltivarla: levar la terra
  • – di intagghiu, di smaltu ecc., è quanto dire intagliare, smaltare ecc.: lavorare di intaglio, di smalto ecc.
  • Dar travaglio, affliggere: travagliare.
  • intr. Sostenere fatica, darsi fatica: faticare, durar fatica.
  • Essere in travaglio, in afflizione: travagliare.
  • rifl. a. Sostener fatica: faticarsi, affaticarsi, travagliarsi.
  • Impacciarsi, intromettersi: travagliarsi.
  • Prov. cu' a lu cauru nun voli travagghiari, mori di friddu, o cu' nun travagghia a tempu caudu, patirà poi a lu tempu friddu, chi non lavora quando è il tempo, poi muor di fame: chi d'estate non lavora, nell'inverno perde la coda.
  • cu' travagghia una sardina e cu' nun travagghia una gaddina, nella società chi non lavora è più retribuito di chi lavora, per cui un socialista francese ebbe ad esclamare, che l'operaio il quale fa le stoffe rimane nudo: chi fila ha una camicia e chi non fila ne ha due. E ciò finchè il lavoro non sia emancipato dal capitale.
  • lu primu menzu di acquistari è lu travagghiari, e non il rubare!
  • ammatula fai lu mussu a funcia, prima si travagghia e poi si mancia, e si dice anco, lassa di manciari, nun lassari di travagghiari: chi vuol riposare convien lavorare.
  • cu' cchiù travagghia cchiù guadagna, almeno dovrebbe esser così.

La vuci di Traina veni dû Wikisource Talianu e veni pubblicata sutta la licenza CC BY-SA 4.0.