addumari {verbu}
puisìa:
- A suliscenti
ntra timpuna e alivi
spinusu li ciuriddi
adduma e sona
tambureddu fistusu
u ficurinnia
("Paisi miu", Zagarella)
arricurdarisi {verbu}
puisìa:
- Iu m'arriordu
un munnu... picciriddu:
avìa l'ucchiuzzi
e a vucca zuccarini,
sataa nta l'erva,
si sgargiaa i rinocchia
sciarri, chianciuti,
joca,
doppu... era crisciutu!
("Iu m'arriordu...", Zagarella)
arrifriscari {verbu}
puisìa:
- Sta voria di mari 'rrifrisca
li carni, cueta u pinzeri
n'aceddu...
("Voria di mari", Zagarella)
bannera {sust.}
puisìa:
- banneri cuntrastanti
chidda russa sgargianti
e chidda janca e giarna
("C'era na vota...", Zagarella)
canùsciri {verbu}
puisìa:
- Straniu u surdatu,
nun capeva a parrata,
ma a menti canusceva
ddi sunati:
Schumann, Chopin,
Strauss, Ravel...
("C'era na vota...", Zagarella)
chiazza {sust.}
puisìa:
- u palcu ri la musica nta chiazza:
a sira da Ruminica
na stati scasavunu
i cantanti furasteri
Figaro qua... Figaro là, la Norma
la Traviata, Cincillà
Rigolettu, u Truvaturi,
Batterflài...
("C'era na vota...", Zagarella)
ciriveddu {sust.}
puisìa:
- Cangiau lu tempu i cirivedda:
megghiu a lampa a mircuriu
cchiù muderna...
("C'era na vota...", Zagarella)
cuntentu {sust.}
puisìa:
- Lu populu
nu mari gghinu gghinu,
a villa vecchia
nu tiatru attentu...
e nu cuntentu ca
'un custava nenti!
("C'era na vota...", Zagarella)
distrùdiri {verbu}
puisìa:
- o penzi rispittusu e accustumatu,
stissa vilanza, dignitati aguali,
pariggia e caminata
o a fimmina si struri
e tu la struri,
e ri viulenza u munnu si ristruri
("Duci Malala", Zagarella)
emigranti {sust.}
puisìa:
- Tornanu l'emigrati ngiuillati,
a bancarella 'i zuccuru filatu,
coccu, pistacchi, perni fausi,
gilati...
("C'era na vota...", Zagarella)
firraru {sust.}
puisìa:
- Avìanu i Mastri firrari
l'arti nmanu
e u ferru arraccamavanu
e lu ramu di li purtuna,
ucculi e liuna,
pampineddi e rusiddi
a li barcuna
("C'era na vota...", Zagarella)
gnuranza {sust.}
puisìa:
- Vizziu e gnuranza
lazza di ferru sunu
e ri sustanza,
ma l'occhiu vinci
ri la menti e a liggi:
("Duci Malala", Zagarella)
paisi {sust.}
puisìa:
- Ndiadematu d'aranci
virdi giallu
supra la timpa dormi
lu paisi
("Paisi miu", Zagarella)
sfrazziari {verbu}
puisìa:
- Sfrazzìa u paisi:
nte festi cumannati
novi i vistita!
("C'era na vota...", Zagarella)
sfuiri {verbu}
puisìa:
- Ruci ncantata
a miludìa sfujeva ra vitrata
e a suliscenti
nota ccu nota
cimiddiava o ventu
("C'era na vota...", Zagarella)
sira {sust.}
puisìa:
- Di sira
spupulava lu silenziu...
storii nsumava l'ura a la putia
e palori ascutava,
negghia u tempu
("C'era na vota...", Zagarella)
spugghiari {verbu}
puisìa:
- Sempri s'ha ntisu mastrupala l'omu,
a fimmina na cosa ri spugghiari.
Ni fici puru la Sicilia coriu,
spirtizza chista
aieri e oggi sempri sora e nova
("Duci Malala", Zagarella)
stinciri {verbu}
puisìa:
- Ora...
stinciutu tuttu chissu
allustru,
rètina 'i muli semu,
e ri mircanti
e sta jancura muta
di luna
rintra a ogni scumfitta
(allammicusa)
lesta
si v(a) agnùna!
("C'era na vota...", Zagarella)
stoffa {sust.}
puisìa:
- a stoffa ro panneri
smugghiata culurata nto vancuni:
sita, gioggiettu,
organza, taffità,
rasu e pannettu 'i lana,
popeline,
tulli spumusu,
scampuli 'i lamé...
("C'era na vota...", Zagarella)
studenti {sust.}
puisìa:
- Chianavanu e scinnevunu sturenti:
talianu, matamatica, latinu,
Omeru e Danti, nummari... u supinu,
Locchi e Mazzini...
bravu u maistru, nchiari l'occhi 'i cielu:
a famigghia, u stipendiu, na Seicentu...
("C'era na vota...", Zagarella)
sunari {verbu}
puisìa:
- Fici accapiri
ca sapìa sunari
e nto salottu
(virdi u villutu e damascatu,
pupi, spicchieri,
bouquet di ciuri a tutti l'angulieri...)
sunau e sunau
e u cori cci allargau,
a verra si scurdau
("C'era na vota...", Zagarella)
tagghiari {verbu}
puisìa:
- Fora
u paisi menzu addummisciutu,
u friddu ca tagghiava
a facci e l'ossa...
("C'era na vota...", Zagarella)
vutari {verbu}
puisìa:
- Vutaru i tempi,
stracanciau lu senziu,
ora su' pupi sgreuti e
scannaliati
picciriddi e carusi,
n'ammugghiata,
a panza gghina
e mmizzigghi accattati,
muschitti 'i strata l'autri
e li fati smirdati...
("Iu m'arriordu...", Zagarella)